محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
197
خلاصة الحكمة ( فارسى )
[ فايده ] : و وجه تقسيم اين اعصاب [ يعنى زوج ششم و هفتم و هشتم ] براى حجاب - دون عصبهاى نخاعى كه تحت اين روييدهاند - آن است كه : باشد واردِ بر آن حجاب منحدر و فرود آمده از موضع مُشرفِ عالى ؛ تا آن كه انقسام آن در آن به احسَن وجهى صورت گيرد ؛ خصوصا وقتى كه باشد اوّلِ مقصد آن ، غشاء منصِّف صدر ، و نيايد به سوى آن عصب نخاع بر استقامت ، بدون آن كه شكسته گردد به زاويه . و [ همچنين ] اگر مىبود جميع اعصاب منحدره به سوى حجاب نازل از دماغ ، هر آينه مسلك آن طويل مىگشت . و لهذا در وسط استقرار يافت ؛ تا آن كه : انبثاث و انتشارِ حس در آن به طريقِ عدل و تسويه واقع شود . و نيز ، باشد جانب مبدأ متّصل به محيطِ محرّكِ حجاب همه . [ فايده ] : و چون فعل اين عضو ، فعل كريم شريف است ، گردانيده شد - به حكمت بالغه - شُعَب مبادى آن بسيار ؛ تا آن كه باطل نشود فعل آن به آفتى كه لاحق به مبدأ بعضى گردد .